Faydalı Bilgiler
Lizin: Esansiyel bir amino asit olan lizin özellikle genç hayvanların gelişmesinde gerekli olup süt sentezinde de çok önemli rol oynamaktadır.
Glikojen: Hayvan vücudunda ve mikoorganizmalarda yer alır. Hayvansal nişasta olarak da adlandırılır. Beslenme durumuna göre karaciğer glikojen miktarı % 1-10 arasında değişir. Kaslardaki seviyesi % 0.5-1 arasındadır. Ahırda istirahat halinde bulunan atlarda bazı kas gruplarında glikojen seviyesi % 4 e yükselir.
C Vitamini: Pancar, süt tozu ve yeşil bitkiler C vitamince zengindir. Doğal kaynaklardaki vitaminden hayvanlar yeterli düzeyde yararlanabilirler. Vitamin özellikle iz elementlerle birlikte bulunduğu rutubetli ortamlarda kolay yıkılır. Kollegen metabolizması için gereklidir. Vitamin C bu fonksiyonunu kollagenin yapı maddesi olan hidroksiprolin oluşumunu sağlayarak gerçekleştirir. Vitamin C yumuşak dokularda ve kemiklerde interselüler maddelerin oluşumunda ve devamlılığında görevalır. Yetersizliğinde büyümenin gerilemesi, döl veriminin bozulması, enfeksiyonlara karşı duyarlılığın artması, mukoza1 kanamalar gibi beliıtiler gözlenebilmektedir.Atlar karaciğerlerinde yeterli düzeyde C vitamini sentezledikleri için bu vitaminin rasyona ilave edilmesine gerek yoktur.
Çinko: Hayvansal kökenli yemler çinko bakımından zengindir. Çinko taylarda büyüme, kısraklarda fertilitenin düzenli olması, iyi bir deri ve kıl örtüsü için gerekli bir elementtir. En çok karaeiğer, kemik, böbrek" kas, pankreas, göz, prostat, deri, kılda bulunur. Bu element, çeşitli enzimlerde ve insulin hormonunda bulunur. Çinko, deri, kemik, ve erkek seks organında depo edilir. Sindirim ve solunuma ilişkin olan birçok enzimin yapı taşıdır. insulin hormonunun yapısında yer aldığından karbonhidrat metabolizmasında da görevi vardır. Alyuvarlarda karbondioksitin taşınması, kemiklerim, kalsifikasyonu, proteinlerin nukleik asitleI in metabolizması için gereklidi_. Bunlara ilaveten yara ve yanıkların iyileşmesi, üreme organlarının gelişimi ve fonksiyonları içinde çinko önemlidir. Kaynaklar: Hayvansal kökenli yemler, çinko bakımından zengin yemlerdir. Bununla birlikte rasyona ZnC03 , Zn S04 ilavesi gerekmektedir. Çinko miktarının at rasyonlarında 200 ppm i aştığı durumlarda toksik etki ol uşturur.
Bakır: Melas, mısır gluteni, pamuk ve ayçiçeği tohumu, soya fasulyesi küspesi ve buğday kepeği gibi yem maddeleri bakırca zengin kaynaklardır. Eğer bu element yetersizliği varsa bakır sülfat gibi yem katkı maddeleri rasyonlara ilave edilebilir. Atçılıkta tüm genç hayvanlarda normal kemik gelişiminde etkili olduğu için bakır-demir mineralleri ile özelolarak ilgilenilmektedir. Bakır kemik ve kıkırdak matriksinin oluşumunda etkilidir. Bakır, canlı yaşamı için gerekli olan esansiyel bir elementtir. Hayvan vücudunda 2 mg/kg bulunur. Bu element, beyin, böbrek, kalp, göz irisi ve kılda yüksek konsantrasyonda iken, pankreas, dalak, deri ve kemikte orta düzeyde, troid , prostat ve thymusta ise düşük düzeylerdedir. Demirle yakın ilişkisi olup, demirin düzenli kullanılması için küçük miktarda bakıra gereksinim duyulur. . Bakır kıkırdağın şekillenmesi, tendoların gelişimi, kan damarlarının elastikiyetinin sağlanması, kıllann pigmentasyonu, fertilite ve aneminin önlenmesinde rolü vardır. Bakır eksikliğinde anemi, ishal, gevrek ve kırılgan kemik yapısı, ataksi, göz çevresindeki kıllarda pigment değişiklikleri, immun fonksiyonların baskılanması görülür. Aşırı miktarda alınan molibden, kükürt ve çinko organizmada bakır eksikliğine neden olmaktadır. Fazla miktarda çinko galvanize su ve yem borularının kemirilmesi veya yalanmasından, kükürt içme sularından, molibden ise kurutulmuş yonca otundan alınabilir.
Biyotin: Biyotin hayvansal ve bitkisel kökenli yem ve gıdalarda gerek Besin Maddeleri serbest gerekse birleşik halde bol miktarda bulunur.Biyotinin her türden yemde bol miktarda bulunması nedeniyle yetersizliği ender görülür. Bununla birlikte karbonhidrat metabolizmasında, yağ asitleri ve protein sentezinde, amino asit deaminasyonu ve nukleik asit metabolizmasında rol alan enzimlerin yapısında bulunmaktadır
SFaydalı Bilgiler
C Vitamini: Pancar, süt tozu ve yeşil bitkiler C vitamince zengindir. Doğal kaynaklardaki vitaminden hayvanlar yeterli düzeyde yararlanabilirler. Vitamin özellikle iz elementlerle birlikte bulunduğu rutubetli ortamlarda kolay yıkılır. Kollegen metabolizması için gereklidir. Vitamin C bu fonksiyonunu kollagenin yapı maddesi olan hidroksiprolin oluşumunu sağlayarak gerçekleştirir. Vitamin C yumuşak dokularda ve kemiklerde interselüler maddelerin oluşumunda ve devamlılığında görevalır. Yetersizliğinde büyümenin gerilemesi, döl veriminin bozulması, enfeksiyonlara karşı duyarlılığın artması, mukoza1 kanamalar gibi beliıtiler gözlenebilmektedir.Atlar karaciğerlerinde yeterli düzeyde C vitamini sentezledikleri için bu vitaminin rasyona ilave edilmesine gerek yoktur.
Manganez: Sıkı bir iskelet yapısı, sinir sistemi fonksiyonları ve kısraklarda iyi bir fertilite için önemli bir mineraldir. Hayvan vücudunda çok düşük düzeylerde bulunan bir elementtir. Ancak en fazla kemikler, karaciğer, böbrek, pankreas ve tükürük bezinde bulunur.Yetersizliğinde üreme bozuklukları meydana gelir. Erkeklerde anormal spermatogenezis şekillenir. Dişilerde libido azalır. Ayaklarda bükülme, anormal kemik ve kıkırdak gelişimi görülür.
Çinko: Hayvansal kökenli yemler çinko bakımından zengindir. Çinko taylarda büyüme, kısraklarda fertilitenin düzenli olması, iyi bir deri ve kıl örtüsü için gerekli bir elementtir. En çok karaeiğer, kemik, böbrek" kas, pankreas, göz, prostat, deri, kılda bulunur. Bu element, çeşitli enzimlerde ve insulin hormonunda bulunur. Çinko, deri, kemik, ve erkek seks organında depo edilir. Sindirim ve solunuma ilişkin olan birçok enzimin yapı taşıdır. insulin hormonunun yapısında yer aldığından karbonhidrat metabolizmasında da görevi vardır. Alyuvarlarda karbondioksitin taşınması, kemiklerim, kalsifikasyonu, proteinlerin nukleik asitleI in metabolizması için gereklidi_. Bunlara ilaveten yara ve yanıkların iyileşmesi, üreme organlarının gelişimi ve fonksiyonları içinde çinko önemlidir. Kaynaklar: Hayvansal kökenli yemıer, çinko bakımından zengin yemlerdir. Bununla birlikte rasyona ZnC03 , Zn S04 ilavesi gerekmektedir. Çinko miktarının at rasyonlarında 200 ppm i aştığı durumlarda toksik etki ol uşturur.
Bakır: Melas, mısır gluteni, pamuk ve ayçiçeği tohumu, soya fasulyesi küspesi ve buğday kepeği gibi yem maddeleri bakırca zengin kaynaklardır. Eğer bu element yetersizliği varsa bakır sülfat gibi yem katkı maddeleri rasyonlara ilave edilebilir. Atçılıkta tüm genç hayvanlarda normal kemik gelişiminde etkili olduğu için bakır-demir mineralleri ile özelolarak ilgilenilmektedir. Bakır kemik ve kıkırdak matriksinin oluşumunda etkilidir. Bakır, canlı yaşamı için gerekli olan esansiyel bir elementtir. Hayvan vücudunda 2 mg/kg bulunur. Bu element, beyin, böbrek, kalp, göz irisi ve kılda yüksek konsantrasyonda iken, pankreas, dalak, deri ve kemikte orta düzeyde, troid , prostat ve thymusta ise düşük düzeylerdedir. Demirle yakın ilişkisi olup, demirin düzenli kullanılması için küçük miktarda bakıra gereksinim duyulur. . Bakır kıkırdağın şekillenmesi, tendoların gelişimi, kan damarlarının elastikiyetinin sağlanması, kıllann pigmentasyonu, fertilite ve aneminin önlenmesinde rolü vardır. Bakır eksikliğinde anemi, ishal, gevrek ve kırılgan kemik yapısı, ataksi, göz çevresindeki kıllarda pigment değişiklikleri, immun fonksiyonların baskılanması görülür. Aşırı miktarda alınan molibden, kükürt ve çinko organizmada bakır eksikliğine neden olmaktadır. Fazla miktarda çinko galvanize su ve yem borularının kemirilmesi veya yalanmasından, kükürt içme sularından, molibden ise kurutulmuş yonca otundan alınabilir.
B12 Vitamini: Vitamin B 12 sadece hayvansal kökenli yem maddelerinde bulunur. Balık unu, et unu, süt tozu vb yemler bol miktarda vitamin içerirler. Bu yemlerde bulunan vitamin hayvanlar tarafından tam olarak değerlendirilebilir. B 12 vitamini atlarm performını artırmak için sıklıkla pazarlanmasına rağmen atlarda B 12 vitamini takviyesine ihtiyaç duyulmamaktadır.
Sodyum: Sodyum rasyonda genelolarak NaCl tuzu şeklinde katılır. Konsantre yem bileşimine katılan tuz veya yalama taşı şeklinde verilen tuz ile ihtiyaç karşılanır. Sodyum vücut toplam ağırlığının % 0.20 nı oluşturur. Vücuttaki sodyumun yaklaşık % 93 ü hücre dışıdır.